Posta Tarihi

Search

Mehmed Ali Bey Tarafından Posta ve Telgraf Mecmuasında Yayımlanan Bir Makale

Mehmet Ali, Postahane-i Amire (Yenicami Postahanesi), PTM, sayı:180, (Nisan 1331)

Postanın kuruluş döneminde postahane olarak kullanılmak üzere ayrılan binanın, işlemler için elverişli olmaması nedeniyle yeni bir postahane binası yapımı için çalışmalara başlanmıştır. Postahane binasının, taşımacılıkta kullanılan hayvanları alacak kadar geniş olması ve aynı zamanda başkentin en işlek ticari merkezlerinden birinde bulunması, sahile yakın olması gerektiği için en uygun nitelik ve şartlar taşıyan Yeni Cami Meydanında bulunan Yeni Cami’ye ait arsanın içinde ahşap bir Postahane binası inşa edilmişti. Bu binanın alt katı, gişelere ve işlem yerlerine, üst katı da Posta Nezareti dairesi ile İdari kalemlere ayrılmıştı. Yeni Cami Meydanı geniş olduğundan Rumeli’den her biri 130 hayvanla ve 40 Jandarma gözetiminde gelen postanın alınıp verilmesi  rahatça gerçekleştirilebiliyordu. Hatta önceleri Yeni Cami Meydanında Salı günü kurulmakta olan pazar,  aynı gün postanın da buraya varacak olması yüzünden sıkışıklığa meydan verilmemesi için Pazartesi günlerine alınmıştı.Bu binanın resmi, Osmanlı Devletinde Şehir Postasının kuruluşunun 50. Yıldönümü anısı olarak basılmış olan pulların üzerinde görülmektedir. Resimde Postahanenin yanında görünen diğer bina da Yenicami sebil ve çeşmesidir. İstanbul’daki menzilhane Yerebatan’da bulunuyordu. Burada üç yüzü aşkın hayvan bulunuyordu. Postanın kuruluşunda ilk olarak yönetimin başındaki kişiye posta müdürü denilmiş, daha sonra  Posta Nazırı unvanı verilmiş ve nazırlar da bu binada bulunmuşlardır.  Posta Nazırları ve görev yaptıkları  dönemler sırasıyla şöyledir:

........

1287 (Rumi)senesinde Posta ve Telgraf Nezareti tevhit edilerek Posta ve Telgraf Nazırlığına sırasıyla

.......

1287 senesinde Posta ve Telgraf idarelerinin birleştirilmesiyle bir nazırın yönetimine verilmesinden sonra Postahane-i Âmireye, Dersaadet Postahanesi adı verilerek bir Müdürün yönetimine verilmiş ve Müdürlüklerine sırasıyla, Ali Mümtaz Bey, Lebib Efendi, Ahmet Efendi, Vehbi Efendi getirilmiş ve bundan sonra Mehmet Ali Bey Dersaadet Postahanesi Müdürü olmuştur. Mehmet Ali Bey, Dersaadet Postahanesinin Paket Postahanesine çevrilmesine kadar 1314 senesinden 1325 senesine kadar Postahane müdürlüğünü sürdürmüştür. Eski Postahane binası işlemlerin artan yükünü  tayşıyamadığı ve bütün ileri ülkelerde postahane binaları büyük ve kullanışlı bir şekilde inşa edildiği  halde Osmanlı başkentindeki postahanenin böyle eski ve ahşap bir binada bulunması uygun olmadığından bu eski bina 1306’da yıktırılarak yerine aynı yere ikinci postahane binası inşa edilmiştir.
Binanın inşası için bir ihale açılmış ve bu ihale sonunda inşaatın yapım işi 12.000 altın lira ile Şeyh Talat Efendi’ye verilmiştir.  İnşaata hemen başlanmış ancak, ikinci katın duvarları bitmek üzereyken, binanın temellerinin sağlam olmadığı yolunda bazı söylentiler çıkmış ve inşaat bir süre için durdurulmuştur. Birkaç kez binanın temelleri incelenmiş ve sonunda sağlamlığı onaylanarak, inşaatın tamamlanması istenmiştir. Sonuçta  Padişah II. Abdülhamit’in doğum gününe rastlayan 22 Eylül 1308 tarihinde Posta ve Telgraf Nazırı Hasan Âli Efendi tarafından resmi açılışı yapılmıştır. Bina diğer bazı ekleriyle birlikte 15.000 liraya mal olmuştur.

Posta İşlemlerinin artması üzerine bu bina da yetersiz kalınca evrak postası yeni inşa edilen binaya alınarak Yenicami Postahanesi de 1325 senesinde yalnızca Paket Postahanesi olarak işletilmeye başlanmıştır.