Ayyıldızlı Osmanlı İmparatorluğu pulları 1865 ile 1882 yılları arasında basılmışlardır. Kalıpların bir Fransız kalıpçı Mösyö Duloz tarafından hazırlanmasından dolayı bu pullara Duloz pulları da denilmektedir.

Bu pullar belirtilen tarih aralığında toplam 6 değişik tipte posta ve takse pulu olarak basılmış ve kullanılmışlardır. Bu pulların 6 değişik tipi olmasına rağmen birçok ortak özellikleri mevcuttur.


Bu pullarda zemin baskısı olarak dört köşede rakamlarla (arapça) pulun maddi değeri yazılıdır.

Orta kısmında yukarıya doğru bakan bir ay ve yıldız mevcuttur.

Ayyıldızın etrafında eliptik bir bant vardır.

Bu bantın üzerinde, üst, sağ ve sol kenarlarda siyah baskı (tipografi baskısı) ile "Posta-i Devlet-i Osmaniye" ve alt kenarda ise pulun değeri eski yazı ile yazılır (soldaki resimde bu baskı gösterilmemiştir).


Bu siyah baskının üst kısmındaki yazı farklılıkları (DEVLET yazısı) bu pullardaki tiplerin ayırt edilebilmelerinde kullanılmaktadır. Aşağıda 6 tipin de üst kenar baskıları gösterilmiştir.



Pulların bazı emisyonlarında baskılarına özen gösterilmediği için pek çok renk farklılıklarına, üst üste baskılara, lekelere, kayık baskılara, dantel hatalarına ve buna benzer bir çok erörlere (hatalar) rastlanmaktadır. Bazı posta merkezlerinde yeterli sayıda pul bulunmamasından dolayı pullar makas ile ikiye kesilerek yarım olarak da kullanılmışlardır. Ayrıca bu pulların 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında birçok sahteleri de yapılmıştır.

Bu pulların pek bilinmeyen ve Türkçe kataloglarda veya kaynaklarda belirtilmeyen fakat Alman Michel kataloğu Türkiye kısmında belirtilen başka bir farklılığı da mevcuttur. Bu serilerin 5 kuruştan küçük değerli olan pulları ile yüksek değerli olan pulları arasında şekilsel ve dokusal bir farklılık mevcuttur. Bu farklılıklar aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.



Köşelerde eski yazıyla yazılmış rakamların iç köşelerindeki şekiller farklıdır.



Ayyıldızın çevresindeki elipsin içindeki doku da farklıdır.






Örnekler:

Duloz Pullarında Tipler

Tip I :

13 ocak 1865 tarihinde posta ve takse pulları olarak değişik değerde ve renklerde 12 ½ dantel ölcüsünde basılmışlardır.

Posta serisi toplam 8 puldan oluşmaktadır. Bunlar:

Şuasız: yıldızın parıltı cizgileri yok

Serinin en değerli pulu 25 kuruşluk turuncu puldur; bundan dolayı çok sayıda sahtesi mevcuttur.

10 para yeşil pul ile ilgili Pulhan-68 kataloğunda 2 değişik tip-varyansdan bahsedilmektedir. Bu varyans 10 paranın yazılışı ile ilgilidir ve aşağıda şekilleri belirtilmiştir.



Bu varians diğer kataloglarda ve kaynaklarda belirtilmemiştir.

Takse pulları toplam 6 değişik değerde basılmış ve bunlardan 10 para değerindeki pul (Pulko:21A ,İsfila:29) piyasada kullanılmamıştır.

2. Emisyon/Tip II :

1867 tarihinde posta ve takse pulları olarak değişik değerde ve renklerde 12 ½ dantel ölçüsünde basılmışlardır.

Posta serisi toplam 6 değişik değerden (10 para ile 25 kuruş) oluşmaktadır. Bunlar:

Bu seriden sadece 2 ve 5 kuruş değerinde olan pullar postada kullanılmış, diğerleri kullanılmamışlardır (Not :Pulhan 68 kataloğunda 25 kuruşluk pulun kullanılmadığına ait bir bilgi mevcut değildir.) 25 kuruş değerinde olan pulun tirajı sadece 1500 adettir. Bundan dolayı çok sayıda sahtesi mevcuttur.

Takse (vergilendirme) pulları toplam 5 değişik değerde basılmıştır. Bunlar:

Bu seriden sadece 20 para değerinde olan pul postada kullanılmış, diğerleri kullanılmamışlardır. Pulhan’a göre 1968 yılı itibarıyla 25 kuruşluk puldan Türkiye’de sadece 8 adet mevcuttur.

3. Emisyon/Tip III :

1868 ile 1873 yılları arasında çeşitli değerlerde ve değişik dantel ölçülerinde çıkartılmışlardır.

1. 1868 yılında çıkartılan 7 adetlik 13 ¼ dantel ölçülü (Pulko ve Pulhan 68'e göre dantel ölçüsü 13 ½) posta serisi:

2 . 1868 yılında çıkartılan 10 adetlik (5 adet kiremidi çerçeveli-5 adette kahve çerçeveli ve yazılı) 13 ¼ dantel ölçülü Takse serisi:

A. Çerceve ve yazıları Kiremidi

B. Çerceve ve yazıları Kahverengi

3 . 1871 -1872 yılları arasında çıkartılan 9 adetlik 5-11 1/2 (Düzensiz )dantel ölçülü posta serisi. Bu pulların perforasyonlarına özen gösterilmediği için 5 ile 11 ½ arasında değişmekte olan dantel ölçüleri mevcuttur. O zaman matbanın elindeki zımba makinası bozuk olduğundan pulların dantelleri bir dikiş makinası ile yapılmıştır.

4 . 1871-1872 yılları arasında çıkartılan 9 adetlik (4 adet kırmızı kahve çerçeveli-5 adette koyu kahve çerçeveli ve yazılı) düzensiz dantel ölçülü (5 – 11 ½) Takse serisi

A- Çerceve ve yazılar Kırmızı Kahve

B- Çerceve ve yazılar Koyu Kahverengi

5. 1873 yılında çıkartılan 5 adetlik 12 -12 ½ dantel ölçülü posta serisi.

Tip IV :

1875 tarihinde posta pulları olarak değişik değerde ve renklerde 13 ½ dantel ölçüsünde basılmışlardır. Posta serisi toplam 5 değişik puldan (10 para ile 1 kuruş) oluşmaktadır.

Tip V :

Tip V ve tip VI'da kullanılan pulların dört kenarındaki tipografik baskı aynıdır. Tip V'in pulları Tip VI'nın pulları üzerine pulların değerini değiştiren bir sürşarj uygulanarak oluşturulmuşlardır.

1876 tarihinde posta pulları olarak değişik değerde ve renklerde 13 1/2 dantel ölcüsünde basılmışlardır.Toplam 5 değişik değerden (¼ pre ile 5 pres) oluşmaktadır.

Notlar
1. İsfila dantel ölçüsünü 13 ¼ olarak belirtmiştir

Tip VI :

1876-1882 tarihleri arasında posta pulları olarak değişik değerde ve renklerde 13 1/2 dantel ölçüsünde basılmışlardır. Değişik değerlerde toplam 8 puldan (10 para ile 25 kuruş) oluşmaktadır. Bu pullardan 5 kuruş mavi ve 25 kuruş pembe postada kullanılmamıştır (nonemi).

Notlar
1. İsfila dantel ölçüsünü 13 ¼ olarak belirtmiştir.

KAYNAKÇA

1- Michel Europa kataloğu 1995/96 west
2- Pulhan 1968 Türk Pulları Kataloğu XI
3-İsfila 2006 Türk Pulları ve Antiyeleri Kataloğu
4- Pulko 2006 Osmanlı ve TC Posta Pulları Kataloğu